ขนาดยาที่แนะนำ
คำแนะนำร้านยารักษ์ไต
Checklist ก่อนจ่าย NSAIDs / COXIBs
- ไม่มี CKD ตั้งแต่ระยะ 3 ไม่มีหัวใจล้มเหลว โรคหัวใจและหลอดเลือด บวมน้ำ หรือเลือดออกง่าย/เกล็ดเลือดต่ำ
- ไม่ได้ใช้ ACEIs/ARBs, Lithium หรือ Cyclosporine
- วัดความดันและชั่งน้ำหนักก่อนจ่าย งดจ่ายเมื่อ BP > 140/90 mmHg, น้ำหนักขึ้นจากบวมน้ำ, ตั้งครรภ์/ให้นมบุตรทารกอายุ < 3 เดือน
- CKD ระยะ 1–2 ที่จำเป็น: ยาออกฤทธิ์สั้นขนาดต่ำ ไม่เกิน 3–5 วัน เช่น Ibuprofen 200 mg ทุก 6 ชม.
- CKD ระยะ 3–5: แนะนำ NSAIDs ชนิดทา เจลพริก ครีมไพล 14% หรือ Tramadol เมื่อจำเป็น
สมุนไพรและผลิตภัณฑ์ที่ควรหลีกเลี่ยงในผู้ป่วยไต
ปอบิด กษัยเส้น หญ้าไผ่น้ำ หนานเฉาเหว่ย ถั่งเช่า สารสกัดมะระขี้นก สารสกัดขมิ้นชัน ชาสมุนไพร เถาวัลย์เปรียง รวมถึงยาชุดแก้ปวด ยาล้างไต และผลิตภัณฑ์ที่ตรวจพบสเตียรอยด์ปนเปื้อน ผู้ป่วยที่ใช้ ACEIs/ARBs หรือ Loop diuretics ควรงดชาสมุนไพรขับปัสสาวะ
ยาที่อาจทำให้เกิดผลึก/นิ่วในไต
Acyclovir, Atazanavir, Ampicillin, Indinavir, Sulfonamide และ Ciprofloxacin แนะนำให้ดื่มน้ำเพียงพอ (หากแพทย์ไม่จำกัดน้ำ)
ยาที่ควรหยุดชั่วคราวเมื่อเจ็บป่วย (Sick day)
Metformin, ยากลุ่ม RAAS blockers (ACEIs/ARBs), ยาขับปัสสาวะ, NSAIDs/Coxibs, Lithium และ Digoxin เมื่อผู้ป่วยอาเจียน ท้องเสีย หรือขาดน้ำ
คำแนะนำทั่วไปสำหรับกลุ่มเสี่ยง CKD
- กินยาเบาหวาน/ความดันสม่ำเสมอ ไม่หยุดยาเอง และไปพบแพทย์ตามนัด
- ตรวจการทำงานของไตและปัสสาวะอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
- ลดอาหารเค็มจัด ช่วยลดความดันได้ 3–5 mmHg
- ดื่มน้ำวันละ 1.5–2 ลิตร (หากแพทย์ไม่จำกัดน้ำ)
- ปรึกษาเภสัชกรก่อนซื้อสมุนไพรหรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
ข้อควรทราบ — เครื่องมือนี้ใช้ช่วยเภสัชกรและบุคลากรทางการแพทย์ในการคัดกรองขนาดยา ข้อมูลเรียบเรียงจากเอกสารกำกับยา (FDA/EMA) และแหล่งอ้างอิงที่ใช้แพร่หลาย ได้แก่ Medscape, Drugs.com, Renal Drug Handbook, KDIGO, แนวทางการปรับขนาดยาผู้ป่วยโรคไต รพ.ปากพะยูน 2567 และเอกสารสมาคมเภสัชกรรมชุมชน (ประเทศไทย) 2567 ขนาดยาจริงอาจแตกต่างตามข้อบ่งใช้ ผลิตภัณฑ์ และสภาวะผู้ป่วย ควรตรวจสอบกับแหล่งข้อมูลล่าสุดและปรึกษาแพทย์ผู้รักษาก่อนจ่ายยาทุกครั้ง
CrCl คำนวณด้วยสูตร Cockcroft-Gault (ใช้น้ำหนักปรับเมื่อน้ำหนักจริง > 120% ของน้ำหนักในอุดมคติ) · eGFR คำนวณด้วย CKD-EPI 2021 (ไม่ใช้ปัจจัยเชื้อชาติ)
CrCl คำนวณด้วยสูตร Cockcroft-Gault (ใช้น้ำหนักปรับเมื่อน้ำหนักจริง > 120% ของน้ำหนักในอุดมคติ) · eGFR คำนวณด้วย CKD-EPI 2021 (ไม่ใช้ปัจจัยเชื้อชาติ)